Cursus N=1 onderzoek GEWIJZIGDE DATA

Meer en meer krijgt men in de zorg en in het praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek oog voor de waarde van N=1 onderzoek, ook wel gevalsstudie, case studie of casuïstisch onderzoek genoemd (in deze tekst gebruiken we deze vier benamingen als synoniemen). Ook internationaal worden gevalsstudies steeds meer gewaardeerd en is er consensus over hoe daarover gerapporteerd moet worden (Gagnier e.a., 2013a, 2013b; http://www.care-statement.org). In ons land hebben de databanken van vijf instellingen gezamenlijk afgesproken dat ze een totaal van 10 goed uitgevoerde case studies even zwaar laten wegen als wat als gouden standaard in het effectonderzoek wordt gezien: de randomized controlled trial (Van Dale e.a., 2013). Daaruit blijkt het belang van case studies in wetenschap en praktijk.

Kenmerkend voor N=1 onderzoek is dat de toestand van één onderzoeksobject - bijvoorbeeld een cliënt, een begeleider, leerkracht, school of wijk - op verschillende momenten wordt beschreven: vóór de interventie, tijdens de interventie en na de interventie. Vaak vinden metingen meermalen plaats, zodat het verloop van de veranderingen als gevolg van de interventie goed is te zien. Een variant van deze opzet is de herhaalde of meervoudige gevalsstudie. Daarin toetst de onderzoeker de resultaten uit een eerdere studie door het onderzoek te herhalen bij nieuwe gevallen. Komen daar steeds weer dezelfde resultaten uit, dan is het steeds aannemelijker dat de interventie een rol speelt in de geconstateerde veranderingen. Een herhaalde of meervoudige gevalsstudie kan in dat geval een krachtig bewijs leveren voor de effectiviteit.

Onder de leden van het Landelijk Kenniscentrum LVB (LKC LVB) is een groeiende vraag naar scholing in en begeleiding bij het uitvoeren van gevalsstudies, met name om op eenvoudig uitvoerbaar niveau de effecten van interventies te onderzoeken en daardoor bij te dragen aan empirische evidentie (evidence based practice). De cursus staat ook open voor medewerkers van lidinstellingen van de VGN. Onderwerpen zijn niet beperkt tot het veld van de LVB; thema’s uit het brede veld van de gehandicaptenzorg kunnen aan de orde komen.

De cursus wordt gegeven door twee medewerkers van het bureau van het LKC LVB, dr. Joop Hoekman en dr. Albert Ponsioen.

Opzet cursus
De cursus bestaat uit twee hele dagen, waarop vier plenaire presentaties van ieder ongeveer anderhalf tot twee uur en vier werkbijeenkomsten plaatsvinden. In deze twee dagen moet het onderzoeksvoorstel in grote lijnen klaar zijn. Daarna volgen vier aanvullende werkbijeenkomsten van ieder een halve dag, die gericht zijn op coaching en begeleiding bij de uitvoering van het N=1 onderzoek.

Dag 1

Plenaire presentatie 1: Introductie in N=1 onderzoek / case studies.

  • Functies van case studies;
  • Case studies als subtype van effectonderzoek;
  • Andere subtypes effectonderzoek;
  • Verhalende (narratieve) en systematische case studies met metingen;
  • Enkelvoudige case studies en meervoudige case studies;
  • Mogelijke resultaten en uitkomsten van case studies;
  • Voorbeelden van case studies.

Werkbijeenkomst 1: komen tot een keuze voor een onderwerp, een casus of meerdere cases, voor een gevalsstudie. Hoe zet je een onderzoeksvoorstel op?

Plenaire presentatie 2: Hoe ontwerp je een case studie en hoe voer je hem uit?

  • Onderzoeksvragen: wanneer past een case studie; waarom een case studie?
  • Baseline, interventie en resultaat, follow-up;
  • Verschillende designs, onder andere ABAB design;
  • Routine outcome monitoring (ROM);
  • Tijdlijn;
  • Observatie, observatiecriteria en systematische meting;
  • Keuze voor generieke en specifieke meetinstrumenten, passend bij de onderzoeksvragen.

Werkbijeenkomst 2: komen tot onderzoeksvragen, een onderzoeksopzet (design) en tot een oriëntatie op mogelijke meetinstrumenten. Gedeeltelijk invullen van je onderzoeksvoorstel.

Dag 2

Plenaire presentatie 3: Hoe trek je conclusies uit case studies?

  • Resultaten of effecten?
  • Case studies als effect studies;
  • Types effecten: patroonherkenning bij narratieve case studies;
  • Types effecten: statistische analysemogelijkheden bij metingen;
  • Grootte van effecten;
  • Mogelijkheden voor generalisatie.

Werkbijeenkomst 3: is er al een keuze gemaakt voor een narratieve case studie of voor een case studie met metingen? In het laatste geval: is er al een keuze gemaakt voor te gebruiken generieke en specifieke meetinstrumenten? Welke mogelijkheden zie je voor patroonherkenning en voor statistische analyse? Vorder je met je onderzoeksvoorstel?

Plenaire presentatie 4: Hoe en waar rapporteer ik over een case studie?.

  • Richtlijnen voor rapportage over case studies;
  • Betekenis van die richtlijnen voor de onderzoeksopzet en de dataverzameling;
  • Voorbeelden van gepubliceerde case studies;
  • Voorbeelden van tijdschriften die case studies publiceren.

Werkbijeenkomst 4: Hoe richt je de dataverzameling in? Van wie heb je toestemming nodig? Wie vergoedt de kosten? Hoe houd je rekening met ethische aspecten? Is je onderzoeksvoorstel al klaar?

Werkbijeenkomsten 5 t/m 8: feedback op onderzoeksvoorstel, coaching en begeleiding, intervisie, beantwoording van vragen in individuele speeddates, introductie in statistische mogelijkheden.

Eventuele hulp bij statistische data-analyse is in de cursus niet inbegrepen. Die kan wel vanuit het LKC, tegen kostprijs, geleverd worden.

Deelname
Deelname aan de cursus staat open voor medewerkers van lidinstellingen van het Landelijk Kenniscentrum LVB en voor medewerkers van lidinstellingen van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). De kosten bedragen € 950,- voor deelnemers vanuit lidinstellingen van het Landelijk Kenniscentrum LVB en € 1.050,- voor anderen. Mocht u deelname overwegen en nog aarzelen dan kan via a.ponsioen@kenniscentrumlvb.nl een kennismakingsgesprek afgesproken worden.

De cursusdagen zijn verschoven naar het najaar van 2016, te weten vrijdag 30 september en 25 november; de vier halve dagen zullen in overleg met de deelnemers worden vastgesteld.

De cursus gaat door bij maximaal 10 deelnemers deelnemen. Plaatsing geschiedt op volgorde van aanmelding.

Aanmelden
U kunt zich aanmelden door het aanmeldingsformulier uiterlijk 16 september volledig in te vullen en ondertekend digitaal te sturen naar m.vreijsen@vobc.nu of per post naar LKC LVB, Catharijnesingel 47, 3511 GC Utrecht.

LKC LVB        Catharijnesingel 47        3511 GC Utrecht        T 030-7400400          E info@kenniscentrumlvb.nl Neem contact met ons op